1712955



Pradzieje przyrody Opolszczyzny

Jerzy Dzik

Przyroda wyznaczyła Opolszczyźnie rolę pogranicza setki milionów lat temu. Obszar ten wychynął z pomroku geologicznych dziejów Ziemi jako morski przesmyk rozdzielający od siebie wyspy Sudetów i obszaru krakowskiego, a łączący morze rozlewające się pośrodku Polski z oceanem karpackim. Skamieniały morski muł przechował do dziś dokumenty dziejów naszej przyrody. Dzięki nim można poznać i zrozumieć historyczną genezę obecnego stanu miejscowego środowiska naturalnego

Choć środowisko regionu formowały wszak procesy geologiczne i klimatyczne w niewyobrażalnie dawnych czasach, świat żywy dzisiejszej Opolszczyzny jest jednak stosunkowo świeżej daty. Nie tylko dlatego, że zupełnie zmieniły go wpływy długotrwałej gospodarki ludzkiej. W najbardziej naturalnej swojej postaci skład opolskiej fauny i flory jest skutkiem imigracji gatunków na obszary odsłaniane spod topniejącego lądolodu skandynawskiego zaledwie kilkanaście tysięcy lat temu. W serii epok lodowych i ciepłych całe ekosystemy przesuwały się wielokrotnie na przemian na północ i południe, zubożane przez eksterminację gatunków i wzbogacane imigrantami. Czas, w którym żyjemy, to zresztą ledwie jedno z serii chwilowych ociepleń. Przed gatunkiem ludzkim wciąż jest perspektywa kolejnego zlodowacenia (o ile doń dotrwa).

Klimat nie zawsze był tak zmienny. Niepodobny do dzisiejszego przedlodowcowy świat stosunkowo stabilnych epok okresu trzeciorzędu miał w Polsce egzotyczny, subtropikalny charakter. Tę odmienność pradawnej lądowej fauny mięczaków i kręgowców ukazały szczątki zwierząt z epoki miocenu znalezione przed ponad stu laty w okolicach Opola. Najobficiej jest jednak udokumentowana zapisem kopalnym historia mezozoicznych ciepłych mórz, które przez dziesiątki milionów lat omywały od północy przedpole Sudetów. Na Opolszczyźnie szczególnie pospolite są skamieniałości morskich zwierząt z okresów kredy i triasu. Są istotnym, znanym badaczom całego świata, źródłem wiedzy o przyrodzie ówczesnej Europy.

Mimo stuleci badań, historia przyrody opolskiej wciąż zaskakuje niespodziewanymi znaleziskami. Na szczególną uwagę zasługuje jeden z epizodów prehistorii świata żywego Opolszczyzny. Krasiejów koło Ozimka ukazał niedawno oczom przyrodników jedyne miejsce w Polsce, gdzie w obfitości zachowały się szczątki lądowych i słodkowodnych kręgowców ery mezozoicznej - ery dinozaurów. Powstanie jednego z najbogatszych w świecie stanowisk paleontologicznych triasowych kręgowców pod Opolem zawdzięczamy szczególnemu zbiegowi okoliczności. Ma on związek właśnie z pograniczną lokalizacją regionu.


Układ kontynentów oraz wygląd Europy Środkowej w późnym triasie. Gwiazdki oznaczają stanowiska, w których występują skamieniałości metopozaurów i fitozaurów.
 
 
zaloguj się   |   mapa strony   |

Caesar.pl / 5v.pl SmodCMS Smod RSS
www.stayinbrecon.co.uk mulberry bags mulberry outlet mulberry sale mulberry handbags mulberry bag mulberry purse mulberry bayswater mulberry outlet york mulberry factory shop mulberry uk mulberry purse mulberry bayswater mulberry outlet york mulberry factory shop mulberry uk www.bouddhawokparis.fr